อดีต ถึงปัจจุบัน ของสถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สถานปฏิบัติการ เภสัชกรรมชุมชน  คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เริ่มก่อตั้งในสมัยที่ รองศาสตราจารย์ เภสัชกร บุญอรรถ สายศร ดำรงตำแหน่งคณบดีคณะเภสัชศาสตร์ เริ่มเปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2529 ในอาคารซึ่งเริ่มก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2528 โดยใช้ชื่ออาคารว่า โอสถศาลา เพื่อเป็นอนุสรณ์ถึงสถานบริการทางยาของทางราชการแผนปัจจุบันแห่งแรก ซึ่งก่อกำเนิดขึ้นในกรุงรัตนโกสินทร์ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คำเรียก โอสถศาลา ซึ่งเดิมเป็นชื่ออาคารจึงถูกจดจำว่าเป็นชื่อของสถานปฏิบัติการเภสัชกรรม ชุมชนไปโดยปริยาย    โอสถศาลาบริหารงานภายใต้ระเบียบจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย ว่าด้วยสถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน พ.ศ. 2528 โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เภสัชกร ปฏิภาณ พนมวัน ณ อยุธยา ดำรงตำแหน่งเป็นผู้จัดการท่านแรก วัตถุประสงค์ของการจัดตั้งโอสถศาลา มีดังต่อไปนี้

1. สอนและฝึกหัดปฏิบัติงานด้านบริการ และบริหารงานเภสัชกรรมชุมชน แก่นิสิตเภสัชศาสตร์
2. บริการจำหน่ายเวชภัณฑ์ที่มีคุณภาพและปลอดภัยแก่ประชาชน โดยเน้นความประหยัดและความสมเหตุสมผลของการใช้ยาเป็นสำคัญ
3. เป็นสถานบริการเภสัชกรรมชุมชนตัวอย่าง ในการบริการประชาชนให้ได้รับบริการด้านเวชภัณฑ์ที่มีมาตรฐานอันเหมาะสม
4. พัฒนาส่งเสริมหน้าที่และความรับผิดชอบของเภสัชกรประจำสถานบริการเภสัชกรรม ชุมชนให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล
5. แนะนำ เพิ่มพูนความรู้ด้านการใช้ยา และสาธารณสุขแก่ประชาชน  

            อาคาร “โอสถศาลา” ได้มีการก่อสร้างขึ้นใหม่ทดแทนอาคารหลังเดิมและเปิดให้บริการที่อาคารหลัง ใหม่ตั้งแต่วันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2543 ซึ่งตรงกับวันครบรอบการสถาปนาการศึกษาเภสัชศาสตร์แห่งประเทศไทย อาคารหลังใหม่เป็นอาคาร 4 ชั้น โดยชั้นที่ 1 เป็นพื้นที่ให้บริการด้านยาแก่ประชาชน และชั้นที่ 2 เป็นสำนักงานของสถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน สำหรับชั้นที่ 3 จัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์สมุนไพร และชั้นที่ 4 เป็นห้องเรียนอเนกประสงค์

          ในสมัยที่ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เภสัชกร สุรพงษ์ เก็งทอง ดำรงตำแหน่งเป็นผู้จัดการ ซึ่งโอสถศาลา จะครบกำหนดก่อตั้งเป็นปีที่ 15 ในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2544 คณะกรรมการบริหารคณะเภสัชศาสตร์ นำโดยรองศาสตราจารย์ ดอกเตอร์ เภสัชกร สุนิพนธ์ ภุมมางกูร คณบดีคณะเภสัชศาสตร์ในสมัยนั้น จึงได้กราบทูลเชิญสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี มาเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดอาคารอย่างเป็นทางการ  

         โอสถศาลา ทำหน้าที่บริการประชาชนในด้านการจ่ายยาตามอาการเบื้องต้นที่มีผู้มาปรึกษา โดยอาจารย์เภสัชกรของคณะเภสัชศาสตร์ ด้วยยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ได้รับการคัดเลือกว่ามีคุณภาพในการรักษาและ คุณภาพการผลิตที่ดี มีเภสัชกรเป็นผู้ส่งมอบยาให้แก่ผู้มารับบริการโดยตรง ยาที่จ่ายมีฉลากยาซึ่งให้ข้อมูลจำเป็นครบถ้วน และมีการอธิบายการใช้ยาและการปฏิบัติตัวของผู้มารับบริการอย่างชัดเจน ทั้งโดยวาจาและลายลักษณ์อักษร โดยไม่ได้มุ่งเน้นผลกำไรเป็นสำคัญ แต่ประสงคี่จะให้การดูแลตนเองด้านสุขภาพของผู้มารับบริการมีความปลอดภัย เภสัชกรจะจ่ายยาเฉพาะที่จำเป็น จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ผู้มารับบริการ อาจไม่ได้ยาที่มีขอซื้อกลับไป แต่ได้รับคำแนะนำการปฏิบัติตัวหรือรับทราบว่ายาที่ต้องการนั้นไม่ตรงกับโรค หรืออาการที่เป็น หรือถึงเวลาที่ควรไปรับการตรวจรักษาจากแพทย์แล้ว

          นอกจากบริการจ่ายยา โอสถศาลายังให้บริการสร้างเสริมสุขภาพด้วยการให้ความรู้ในการ ปฏิบัติตัวทั่วไปเพื่อให้มีสุขภาพกายและใจที่ดี และไม่ต้องใช้ยาเมื่อเกิดการเจ็บป่วย มีบริการตรวจคัดกรองในรายที่มีโอกาสเกิดโรคเรื้อรังซึ่งสามารถชะลอหรือ ป้องกันได้ และติดตามผลการรักษาในรายที่ต้องรับยาอย่างต่อเนื่อง โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายหรือในราคาที่เหมาะสม ในกรณีที่ประชาชนเกิดปัญหาหรือข้อคำถามในด้านสุขภาพและการใช้ยา สามารถขอรับบริการให้คำปรึกษาและตอบคำถามได้หลากหลายวิธีทั้งโดยการรับ บริการโดยตรงจากคณาจารย์ วิธีการใช้โทรศัพท์ การใช้ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ และทางที่อยู่เว็บของโอสถศาล

           ในฐานะที่เป็นแหล่งเรียนรู้ ฝึกปฏิบัติงานวิชาชีพเภสัชกรรมชุมชนแก่นิสิตเภสัชศาสตร์  โอสถศาลาได้ให้การต้อนรับนิสิตเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปีหนึ่งประมาณ 300 คน ผลัดเปลี่ยนกันเข้ารับการเรียนรู้ภายใต้การควบคุมดูแลของคณาจารย์ นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่ฝึกปฏิบัติงานวิชาชีพของนิสิต/นักศึกษาเภสัชศาสตร์ ในสังกัดมหาวิทยาลัยอื่น อีกปีละไม่ต่ำกว่า 50 คน

          การดำเนินการของโอสถศาลา มีเป้าหมายการสร้างรูปแบบและมาตรฐาน การปฏิบัติงานเภสัชกรรมเพื่อเป็นแบบอย่างแก่เภสัชกรชุมชนและพัฒนาองค์ความ รู้ที่จำเป็นสำหรับการผลักดันให้ร้านยามีคุณภาพ สามารถเป็นที่พึ่งด้านสุขภาพของชุมชนได้อย่าแท้จริง

          โอสถศาลาได้ ดำเนินงานตามวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งและตรงตามพันธกิจของร้านยาคุณภาพมาโดย ตลอดอย่างต่อเนื่อง ในปี พ.ศ. 2547 เมื่อเกิดมี “โครงการพัฒนาและรับรองคุณภาพร้านยา” ขึ้น ภายใต้ความร่วมมือของสภาเภสัชกรรมและสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา โอสถศาลาจึงได้รับการรับรองให้เป็นร้านยาคุณภาพรุ่นแรกในโครงการ ดังกล่าวและได้รับการต่ออายุใบรับรองอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด

          ปัจจุบัน โอสถศาลา ได้ดำเนินการเข้าสู่ปีที่ 26 นับตั้งแต่ก่อตั้ง คณะบริหารซึ่งมีรองศาสตราจารย์ เภสัชกรหญิงสาริณีย์ กฤติยานันต์ ดำรงตำแหน่งผู้จัดการ มีปณิธานแน่วแน่ที่จะคงรูปแบบงานบริการที่ดีเช่นนี้ไว้ และพัฒนาปรับปรุงหรือเพิ่มเติมงานบริการและการมีส่วนร่วมกับชุมชน สร้างเสริมให้เกิดประชาชนมีสุขภาพที่แข็งแรง มีการใช้ยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพอย่างเหมาะสม ถูกต้องและมีความปลอดภัย